Thứ Năm, Tháng Năm 30, 2024
Trang chủChăm sóc cơ thểNHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ VIRUS ADENO (ADENOVIRUS)

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ VIRUS ADENO (ADENOVIRUS)

Thời gian gần đây ca nhiễm virus Adeno tăng đột biến. Chỉ trong vòng 10 ngày qua tại Bệnh viện Nhi Trung ương đã ghi nhận thêm gần 1.000 trường hợp mắc bệnh.  

Adenovirus là một trong những nguyên nhân gây viêm đường hô hấp ở người nhất là đối tượng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt chúng gây ra viêm phổi cho trẻ em với tỷ lệ tử vong từ 8-10%. Ngoài gây nhiễm trùng đường hô hấp thì adenovirus còn có thể gây bệnh ở nhiều cơ quan khác như viêm kết mạc, viêm dạ dày ruột…

Virus Adeno là gì?

Virus Adeno được phát hiện lần đầu vào năm 1953 từ mạch hạch hạnh nhân trong cơ thể con người. Virus này thuộc họ Adenoviridae và được phân thành 2 nhóm chính: nhóm gây bệnh ở chim (Avi Adenovirus) và nhóm gây bệnh ở động vật có vú (Mastadenovirus). Ở nhóm gây bệnh cho động vật có vú (bao gồm cả con người) các chuyên gia đã phân lập được 47 loại virus Adeno. Trong đó:

  • Týp 1-5, 7, 14 và 21 vừa gây bệnh viêm họng hạch vừa gây bệnh viêm kết mạc.
  • Týp 40 và 41 thường gây bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ em.
  • Týp 5, 8, 19 thường gây ra các bệnh nặng hơn .

Adenovirus gây bệnh ở người được chia thành 6 nhóm ký hiệu từ A – F dựa trên đặc điểm sinh lý, sinh hóa và sinh học phân tử. Loại virus này có thể tồn tại, gây bệnh trong thời gian dài ở ngoại cảnh, khoảng 30 ngày ở nhiệt độ phòng, có thể sống nhiều tháng ở 40°C, -200°C tồn tại được nhiều năm. Tuy nhiên, virus có thể bị tiêu diệt bởi tia cực tím và môi trường nước sôi 100°C. Virus bị mất độc lực nhanh và chết ở 56°C trong 3 – 5 phút.

Adeno có thể gây bệnh cho mọi đối tượng và mọi lứa tuổi. Trong đó, các đối tượng như trẻ em, người lớn tuổi, người bị bệnh mạn tính… thường có nguy cơ nhiễm virus này cao hơn do có sức đề kháng kém.

Khả năng gây bệnh của Virus Adeno

Virus Adeno có khả năng gây bệnh ở nhiều bộ phận trong cơ thể con người như đường hô hấp, tiêu hóa, mắt… Trong các nhóm virus gây bệnh thì Adenovirus nhóm B có khả năng gây bệnh nhiều và thường gặp nhất. Sau khi gây bệnh, virus có thể tồn tại nhiều năm tại hạch hạnh nhân. Dưới đây là các bệnh lý phổ biến do virus Adeno gây ra:

a. Viêm đường hô hấp

Viêm họng cấp: Bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ với những triệu chứng như sốt, đau đầu, sưng họng, ho, chảy nước mũi. Tình trạng này thường kéo dài khoảng 7 – 14 ngày, có thể lây lan nhanh, trở thành dịch. Triệu chứng bệnh thường khó phân biệt với những trường hợp nhiễm virus khác.
Viêm họng kết mạc:Bệnh có triệu chứng giống với viêm họng cấp nhưng kèm thêm viêm kết mạc thành dịch ở người trẻ tuổi và trẻ em (kết mạc mắt đỏ, thường không đau, có chảy dịch trong). Bệnh lây lan nhanh tạo thành dịch, đặc biệt thường xuất hiện vào mùa hè. Người bệnh có thể bị lây qua đường hô hấp hoặc khi tiếp xúc trực tiếp với nguồn bệnh.
Viêm cấp tính đường hô hấp: Biểu hiện của bệnh là triệu chứng viêm họng, hạch cổ sưng đau, ho, sốt có thể trên 39°C. Bệnh diễn biến cấp tính, thường khỏi nhanh sau 3 – 4 ngày. Đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh là trẻ nhỏ và người lớn.
Viêm phổi:Chủ yếu người mắc bị nhiễm type 3 và 7, chiếm tỷ lệ 10% viêm phổi cấp ở trẻ nhỏ. Triệu chứng bệnh thường xuất hiện đột ngột, sốt cao trên 39°C, ho, chảy nước mũi, có những dấu hiệu tổn thương ở phổi. Các tổn thương này có khả năng lan rộng và để lại di chứng, thậm chí gây tử vong.

b. Viêm kết mạc mắt

Viêm kết mạc mắt (bệnh đau mắt đỏ) thường tạo thành dịch vào mùa hè. Nguyên nhân chủ yếu hình thành bệnh là do lây qua nước ở hồ bơi. Biểu hiện của bệnh là kết mạc mắt đỏ (một hoặc cả hai bên), có chảy dịch trong, dễ bị bội nhiễm vi khuẩn nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời.

c. Bệnh viêm dạ dày – ruột

Người bệnh có biểu hiện đi ngoài nhiều nước. Tình trạng này kéo dài khoảng 7 ngày kèm theo sốt, buồn nôn, nôn và những dấu hiệu viêm đường hô hấp, viêm kết mạc. Virus gây bệnh ở đường tiêu hóa được đào thải trong phân và là nguồn lây chủ yếu trong cộng đồng.

d. Bệnh viêm bàng quang

Virus Adeno còn là nguyên nhân gây ra viêm bàng quang ở trẻ em, đặc biệt là bé trai. Virus có thể nằm trong nước tiểu của người bệnh. Ở niệu đạo và tử cung cũng có thể xuất hiện virus. Vì thế, đây được coi là bệnh lây qua đường tình dục.

Phương thức lây truyền của Virus Adeno

Có nhiều phương thức lây truyền Virus Adeno, trong đó phổ biến nhất là:

  • Tiếp xúc trực tiếp giữa người với người qua đường hô hấp.
  • Lây qua niêm mạc khi bơi lội hoặc nguồn nước dùng trong sinh hoạt bị ô nhiễm do dịch tiết từ mắt, mũi, phân của bệnh nhân.
  • Tiếp xúc gián tiếp khi dùng chung những vật dụng cá nhân với người bị nhiễm Virus Adeno.
  • Lây truyền qua giọt bắn nước bọt như các hạt khí thông qua đường hô hấp.
  • Lây truyền qua bể bơi bị nhiễm Virus Adeno.
  • Quá trình lây nhiễm virus Adeno thường xảy ra ở các phòng khám bệnh, nhất là ở phòng khám mắt.

Chẩn đoán nhiễm Virus Adeno

Khám lâm sàngBan đầu, các bác sĩ sẽ khám lâm sàng dựa vào các triệu chứng bệnh như đau họng, sốt, ho, chảy nước mũi, viêm kết mạc,… Mẫu bệnh phẩm cần được thu thập từ cơ quan bị tổn thương hoặc vị trí có chứa virus như phân, nước tiểu, dịch họng, kết mạc.
Phân lập và xác định virusĐể xác định chắc chắn rằng người bệnh có bị nhiễm virus Adeno hay không và thuộc nhóm virus Adeno nào, người ta thường sử dụng kỹ thuật PCR. Kỹ thuật này sử dụng mẫu bệnh phẩm là dịch của cơ thể, các cặp mồi là đoạn gen mã hóa cho các kháng nguyên đặc hiệu, có thể phát hiện hầu hết các type virus.
Riêng đối với virus trong phân người, người ta có thể sử dụng kính hiển vi điện tử hoặc kỹ thuật ELISA để phát hiện.

Một số trường hợp nhiễm virus không có triệu chứng, được gọi là thể ẩn nhưng vẫn có khả năng lây nhiễm trong cộng đồng. Bệnh nhân chỉ có miễn dịch với cùng chủng virus Adeno đã mắc, còn vẫn có khả năng nhiễm bệnh do những chủng virus Adeno khác gây ra. Virus Adeno rất dễ lây lan trong cộng đồng và có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì thế, khi nhận thấy các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm virus Adeno, người bệnh cần chú ý theo dõi tình trạng sức khỏe và nên đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng.

- Advertisement -